12-03-2026
12 maart 2026
De gasprijs is de afgelopen weken flink gestegen door het conflict in het Midden-Oosten. In dit artikel leggen we uit wat er aan de hand is en hoe je voorschot tot stand komt.
Eind februari hebben de VS en Israël militair ingegrepen in Iran. Iran heeft als reactie de Straat van Hormuz geblokkeerd. Dat is de zeestraat waar zo'n 20 procent van alle olie en gas ter wereld doorheen vaart. Het gevolg: er komt minder gas naar Europa, en de prijs op de groothandelsmarkt is flink gestegen.
De gasprijs schommelt op dit moment sterk. Begin maart betaalde je als consument nog rond de €1,18 per kuub gas (inclusief belastingen). In de dagen erna steeg dat naar meer dan €1,40. Op sommige dagen zakt de prijs weer, om de dag erna opnieuw te stijgen.
Maar een stijging op de beurs betekent niet dezelfde stijging op je rekening. Een groot deel van je gasprijs bestaat uit vaste componenten: energiebelasting en inkoopvergoeding. Die veranderen niet als de beursprijs stijgt. Daardoor is de stijging op je rekening altijd een stuk kleiner dan de koppen in het nieuws doen vermoeden.
In ons eerdere artikel rekenden we het precies voor.
Je voorschot is gebaseerd op twee dingen: de verwachte gasprijs en je verwachte verbruik. Het is een momentopname van de verwachting op het moment dat we het vaststellen. Deze maand was dat begin deze week.
De gasmarkt is op dit moment erg onvoorspelbaar. We hebben daarom bewust gekozen voor een inschatting die je beschermt tegen een forse afrekening achteraf, maar die ook niet onnodig hoog is. Het is een balans: we willen je niet laten schrikken, maar ook niet later met een rekening komen die veel hoger uitvalt dan verwacht.
Tegelijkertijd: in april verbruik je gemiddeld zo'n 30 procent minder gas dan in de wintermaanden. Dat lagere verbruik kan er ook voor zorgen dat je voorschot juist lager uitvalt dan je misschien verwacht, ondanks de hogere gasprijs.
En het belangrijkste: je voorschot is een inschatting, geen eindafrekening. Valt de gasprijs lager uit? Dan krijg je het verschil terug bij je afrekening. Valt de prijs hoger uit? Dan wordt dat verrekend. Je betaalt altijd de werkelijke prijs.
De hogere gasprijs heeft ook effect op de stroomprijs, maar niet de hele dag. Gascentrales draaien vooral op momenten dat er te weinig zonne-energie is: vroeg in de ochtend en tijdens de avondpiek. Op zonnige middagen is stroom juist goedkoop.
Het verschil tussen de goedkoopste en duurste uren wordt daardoor groter. Met een dynamisch contract zie je dat direct. Dat geeft je de mogelijkheid om je verbruik te verschuiven naar goedkopere momenten, bijvoorbeeld door de wasmachine te draaien als de zon schijnt.
De situatie is serieus en we gaan niet doen alsof we weten hoe het afloopt. Niemand weet hoe lang dit duurt.
Wat we wel weten: het stookseizoen loopt op zijn einde. In april verbruik je flink minder gas. Dat dempt het effect op je rekening. En het grootste deel van het gas dat Nederland gebruikt komt uit Noorwegen en de VS. Die aanvoer loopt gewoon door.
Met een dynamisch contract betaal je de echte inkoopprijs. Stijgt de prijs? Dan zie je dat terug. Maar daalt de prijs? Dan profiteer je daar net zo snel van.
Tijdens de energiecrisis in 2022 betaalden huishoudens met een vast of variabel contract nog bijna een jaar lang hoge tarieven, terwijl de beursprijs allang was gedaald. Met een dynamisch contract was het voordeel direct merkbaar.
Dynamisch betekent niet alleen dat je de stijging voelt. Het betekent ook dat je als eerste profiteert wanneer de markt weer herstelt.
